Kategoria: Artykuły

Grupy Kryzysy Emocjonalne Psychoterapia Relacje Warsztaty / Wydarzenia Związki i relacje • • • • By Ośrodek Psychoterapii Przystań 0 Comments

Popołudniowa grupa psychoterapeutyczna

Grupa psychoterapeutyczna dla osób od 25. roku życia – PRZESTRZEŃ DLA CIEBIE

Czy zdarza Ci się czuć, że trudno Ci zrozumieć własne emocje, budować satysfakcjonujące relacje lub odnaleźć się w codziennych wyzwaniach? A może chcesz lepiej poznać siebie, przyjrzeć się swoim schematom i z większą uważnością zadbać o swoje potrzeby?

Dla kogo jest ta grupa?

Dla osób które:

  • doświadczają trudności w relacjach interpersonalnych – problemów z nawiązywaniem trwałych więzi, lęku przed bliskością lub odrzuceniem, wchodzenia w toksyczne relacje, poczucia samotności mimo przebywania wśród ludzi;
  • mają problemy z asertywnością i granicami – trudność w mówieniu „nie”, tendencję do uległości (tzw.
    people pleasing) lub przeciwnie – wybuchy złości i trudności w kontrolowaniu emocji;
  • zmagają się z kryzysem tożsamości i sensu życia -poczuciem „utknięcia” w miejscu, trudnościami z adaptacją do ról
    życiowych, brakiem zrozumienia własnych pragnień i potrzeb;
  • nie potrafią przełamać powtarzalności schematów – mają świadomość, że „w kółko popełniają te same błędy” w pracy, rodzinie
    czy związkach, ale brakuje im wiedzy, jak to zmienić;
  • cierpią z powodu niskiej samooceny i samokrytycyzmu – silnego wewnętrznego krytyka, poczucia bycia niewystarczającym, lęku przed oceną ze strony innych.

Co można osiągnąć uczestnicząc w grupie?

1,5-roczna grupa terapeutyczna działa w oparciu o tzw. czynniki leczące w psychoterapii grupowej. Badania pokazują, że uczestnictwo w niej przynosi konkretne, mierzalne efekty:
1. Zrozumienie i zmiana schematów relacyjnych (Mikrokosmos społeczny)
Jak to działa: Badania potwierdzają, że grupa z czasem staje się „mikrokosmosem” – uczestnicy zaczynają wchodzić w interakcje z innymi dokładnie tak samo, jak robią to w świecie zewnętrznym.
Co osiągniesz: Otrzymasz natychmiastowy, bezpieczny i szczery feedback od innych członków grupy. Dowiesz się, jak widzą Cię inni i dlaczego Twoje dotychczasowe sposoby komunikacji mogły prowadzić do konfliktów lub nieporozumień. To pozwala na bieżąco testować nowe, zdrowsze zachowania.
2. Praca z poczuciem osamotnienia (Uniwersalność doświadczenia)
Jak to działa: Jednym z najważniejszych odkryć w badaniach nad terapią grupową jest tzw. poczucie uniwersalności. Pacjenci przed terapią często wierzą, że ich problemy są unikalne, co pogłębia izolację.
Co osiągniesz: Słysząc historie innych osób, doświadczysz ulgi wynikającej ze świadomości: „Nie jestem w tym sam/a, inni czują i przeżywają to samo”. To obniża poziom lęku i wstydu.
3. Korektywne doświadczenie emocjonalne
Jak to działa: Wiele naszych ran emocjonalnych powstało w relacjach (np. z rodzicami, rówieśnikami). Logiczne jest więc, że najlepiej leczy się je również w relacjach.
Co osiągniesz: Grupa, pod okiem wykwalifikowanych terapeutów, tworzy atmosferę akceptacji i szacunku. Doświadczenie bycia wysłuchanym, nieocenianym i przyjętym z całą swoją wrażliwością pozwala „nadpisać” stare, raniące doświadczenia z przeszłości.
4. Rozwój inteligencji emocjonalnej i komunikacji
Jak to działa: Regularna, 1,5-roczna praca wpływa na neuroplastyczność mózgu – naukę nowych nawyków emocjonalnych.
Co osiągniesz: Nauczysz się precyzyjnie nazywać to, co czujesz (smutek, złość, lęk, wstyd) i komunikować swoje potrzeby w sposób nieagresywny, ale stanowczy. Zyskasz większą odporność psychiczną na codzienne stresory.


Zapraszamy do udziału w grupie psychoterapeutycznej dla osób od 25. roku życia – przestrzeni, w której możesz zatrzymać się na chwilę, przyjrzeć swoim doświadczeniom i lepiej zrozumieć siebie w kontakcie z innymi.

 

Najważniejsze informacje o terapii grupowej:

Czas trwania terapii grupowej: od stycznia 2027 r. (grupa wystartuje, gdy zbierze się minimum – 6 osób; maximum – 10 osób) do czerwca 2028 r. (przerwa wakacyjna w sierpniu)

Kiedy: wtorki, godz. 18.30 -20.15

Gdzie: Ośrodek Psychoterapii Przystań, Nowowiejska 114/1, Wrocław

Koszt terapii grupowej: 670 zł

Udział w terapii grupowej poprzedzony jest 3 konsultacjami indywidualnymi u prowadzących grupę.

Pierwsza i druga konsultacja to wywiad, trzecia to omówienie dynamiki grupy oraz kontraktu grupowego. 

Koszt konsultacji to 200 zł (jedna konsultacja).

Grupa nie jest dla osób uzależnionych.

 

Zapisy do na terapię grupową:

telefonicznie: 690 305 605, 690 605 701

mailowo: osrodek@osrodekprzystan.com

ZAREZERWUJ WIZYTĘ
 

Prowadzące terapię grupową: 

 

Martyna Korzec – psycholożka, dyplomowana psychoterapeutka, absolwentka Akredytowanego Kursu przygotowującego do egzaminu na Certyfikat Psychoterapeuty Polskiego Towarzystwa Psychiatrycznego i Psychologicznego organizowanego przez Wrocławski Instytut Psychoterapii. W Ośrodku Psychoterapii Przystań prowadzi psychoterapię indywidualną, par w koterapii oraz psychoterapię grupową osób dorosłych.

 

 

 

 

 

 

Karolina Ścigała – Hasińska – psycholożka, psychoterapeutka osób dorosłych, absolwentka całościowego kursu psychoterapeutycznego organizowanego przez Wrocławską Fundację Ochrony Zdrowia Psychicznego i Rozwoju Psychoterapii. W Ośrodku Psychoterapii Przystań prowadzi psychoterapię indywidualną osób dorosłych i młodzieży od 15 r. ż, psychoterapię par w koterapii oraz psychoterapię grupową.

Mindfulness jako praktyka uważności
Artykuły Emocje Osobowość Zdrowie psychiczne By Zuzanna Schabowska 0 Comments

W jaki sposób praktyka mindfulness może wspierać samopoczucie psychiczne?

Mindfulness, po polsku najczęściej nazywane uważnością, to świadome kierowanie uwagi na to, co dzieje się w tej chwili — w ciele, emocjach, myślach i otoczeniu — z możliwie życzliwą, nieoceniającą postawą. Nie chodzi więc o bycie stale spokojną czy spokojnym, ale o nauczenie się zauważania własnego doświadczenia takim, jakie jest, bez natychmiastowego wciągania się w każdą myśl czy impuls.

Uważność można rozwijać na kilka sposobów. Najbardziej znane są ustrukturyzowane programy, takie jak MBSR i MBCT. Zwykle trwają około ośmiu tygodni, obejmują regularne spotkania, ćwiczenia na zajęciach i praktykę własną między spotkaniami. Obok nich istnieją też krótsze formy: nagrania audio, kursy online, aplikacje, krótkie ćwiczenia wplatane w codzienność, a także psychoterapia, w której elementy uważności są używane jako część szerszej pracy nad emocjami, stresem, nawykowymi reakcjami i sposobem myślenia.

Same programy są dość konkretne. Pojawiają się w nich ćwiczenia takie jak skupianie uwagi na oddechu, body scan, czyli spokojne kierowanie uwagi kolejno na różne części ciała, uważne chodzenie, łagodny ruch lub rozciąganie, a także przenoszenie uważności do zwykłych czynności, na przykład jedzenia, stania, spaceru czy mycia naczyń. Ważnym elementem jest też regularność, bo w klasycznych programach podkreśla się znaczenie codziennej praktyki i wracania z tym, czego uczestniczka lub uczestnik doświadczał między zajęciami.

W samodzielnej praktyce najlepiej sprawdzają się proste formy. Można przez minutę lub kilka minut obserwować oddech, zauważając, kiedy uwaga odpływa, i łagodnie do niego wracać. Można zrobić krótkie skanowanie ciała i sprawdzić, gdzie w ciele jest napięcie, ciężar, ciepło albo niepokój. Można spróbować uważnego chodzenia albo uważnego picia herbaty — wolniej, z większą uwagą na smak, zapach, ruch i odczucia w ciele. W badaniach nad krótkimi programami internetowymi wykorzystywano też codzienne, około dziesięciominutowe nagrania prowadzące przez zauważanie oddechu, ciała, myśli i uczuć, a uczestników zachęcano do przenoszenia uważności do zwykłych aktywności, takich jak jedzenie czy spacer.

W psychoterapii uważność nie zawsze wygląda jak formalna medytacja. Czasem pojawia się w bardzo prostych pytaniach terapeuty: „Co pani teraz czuje w ciele, kiedy o tym mówi?”, „Co właśnie zrobiła ta myśl w pani głowie?”, „Czy możemy to tylko zauważyć, bez oceniania?”, „Co się pojawia, gdy o tym rozmawiamy?”. Taki sposób pracy pomaga przenieść uwagę z samej historii o problemie na bezpośrednie doświadczenie chwili obecnej. Dzięki temu łatwiej zauważyć, że myśl to nie to samo co fakt, a emocja czy napięcie nie muszą od razu prowadzić do automatycznego działania. To właśnie jeden z ważnych celów pracy z uważnością: rozwijanie bardziej obserwującego, mniej odruchowego stosunku do własnych przeżyć.

W tym sensie uważność bywa obecna nie tylko w terapiach z kręgu CBT, ale szerzej — wszędzie tam, gdzie terapeuta pomaga klientce lub klientowi zatrzymać się, zauważyć własne doświadczenie i nie utożsamiać się od razu z każdą myślą. Taka praca może wspierać większą swobodę reagowania: zamiast działać pod wpływem pierwszego impulsu, człowiek ma szansę najpierw zauważyć, co się w nim dzieje, i dopiero potem zdecydować, co chce zrobić.

Korzyści z rozwijania uważności są obiecujące, ale warto pamiętać, że badania nad jej efektywnością nadal trwają. Przeglądy badań wskazują, że interwencje mindfulness mogą pomagać w radzeniu sobie ze stresem, bólem przewlekłym, nawrotami depresji, niektórymi trudnościami lękowymi i problemami związanymi z nawykowym reagowaniem. U młodszych osób również obserwowano korzystny efekt, choć przeciętnie niewielki; silniejsze efekty pojawiały się częściej tam, gdzie trudności psychiczne były wyraźniejsze.

Na poziomie codziennego życia korzyści często nie wyglądają spektakularnie, ale bywają bardzo ważne. To może być szybsze wychwycenie, że narasta napięcie, mniejsze „nakręcanie się” myślami, łatwiejszy powrót do tu i teraz, większa zdolność zatrzymania się przed impulsywną reakcją albo zauważanie, czego w danym momencie naprawdę potrzebujemy. Uważność może też pomagać w osłabieniu ruminacji, czyli nawracającego krążenia wokół tych samych trudnych myśli.

Jednocześnie nie wszystko, co poprawia samopoczucie po treningu grupowym czy terapii, musi wynikać wyłącznie z samej uważności. W grupie znaczenie mogą mieć także regularny rytm spotkań, kontakt z prowadzącą lub prowadzącym, poczucie wsparcia, nadzieja, że coś może pomóc, czas poświęcony sobie czy sama praktyka zatrzymania i odpoczynku. W terapii dochodzi do tego relacja terapeutyczna, poczucie zrozumienia oraz inne elementy pracy, które towarzyszą interwencjom rozwijającym uważność. Badacze zwracają uwagę, że wiele interwencji jest wieloskładnikowych, więc nie zawsze łatwo oddzielić, co dokładnie odpowiada za poprawę i dla kogo dana forma będzie najlepsza.

Niejasna pozostaje też kwestia „dawki”. Wiadomo, że krótkie ćwiczenia i krótkie programy online mogą być pomocne, ale zwykle dają skromniejsze i mniej trwałe efekty niż pełne programy prowadzone przez kilka tygodni. Jednocześnie nie ma jednej idealnej recepty dla wszystkich. Dla części osób kilka minut dziennie będzie dobrym początkiem, inne skorzystają bardziej z dłuższej, regularnej praktyki lub pracy w terapii.

Warto też powiedzieć o ostrożności. Choć standardowe programy mindfulness są generalnie uznawane za dość bezpieczne, podczas praktyki mogą pojawić się nieprzyjemne reakcje, takie jak niepokój, pobudzenie, dyskomfort czy dezorientacja. U części osób intensywny kontakt z własnym wnętrzem może uruchamiać trudne wspomnienia lub nasilać objawy, zwłaszcza jeśli mają za sobą doświadczenia o charakterze traumatycznym, są w ostrym kryzysie psychicznym albo zmagają się z bardzo poważnymi trudnościami. Dlatego osoby z nasilonym cierpieniem psychicznym, skłonnością do silnej dysocjacji, świeżymi doświadczeniami traumatycznymi czy objawami psychotycznymi powinny wprowadzać uważność we współpracy ze specjalistką lub specjalistą.

Z drugiej strony drobne, codzienne praktyki nie niosą dużego ryzyka. Krótkie zauważenie oddechu, sprawdzenie napięcia w barkach, wolniejsze wypicie herbaty, kilka uważnych kroków po mieszkaniu czy nazwanie tego, co się teraz dzieje — „widzę, że jest we mnie dużo napięcia” — to łagodne formy kontaktu ze sobą. Są nieskomplikowane i mogą stanowić łagodny pierwszy krok w rozwijaniu uważności.

 

 

 

Autorka: dr Monika Kozłowska – psycholożka, psychoterapeutka

 

 

 

Źródła:

  • Baer, R. A. (2003). Mindfulness training as a clinical intervention: A conceptual and empirical review. Clinical Psychology: Science and Practice, 10(2), 125–143.
  • Bailey, N. W., Nguyen, J., Bialylew, E., Corin, S. E., Gilbertson, T., Chambers, R., & Fitzgerald, P. B. (2018). Effect on well-being from an online mindfulness intervention: “Mindful in May”. Mindfulness, 9(5), 1637–1647.
  • Cavanagh, K., Strauss, C., Cicconi, F., Griffiths, N., Wyper, A., & Jones, F. (2013). A randomised controlled trial of a brief online mindfulness-based intervention. Behaviour Research and Therapy, 51(9), 573–578.
  • Creswell, J. D. (2017). Mindfulness interventions. Annual Review of Psychology, 68, 491–516.
  • Dimidjian, S., & Segal, Z. V. (2015). Prospects for a clinical science of mindfulness-based intervention. American Psychologist, 70(7), 593–620.
  • Zoogman, S., Goldberg, S. B., Hoyt, W. T., & Miller, L. (2015). Mindfulness interventions with youth: A meta-analysis. Mindfulness, 6(2), 290–302.
Artykuły Emocje Psychoterapia • • • • By Katarzyna Puczyńska- Kryk 0 Comments

Dlaczego walka z emocjami nie pomaga? O cierpieniu psychicznym w ujęciu terapii akceptacji i zaangażowania (ACT)

 

   Większość osób chciałaby doświadczać więcej spokoju, radości i satysfakcji, a mniej lęku, napięcia, wstydu czy smutku. Taka tendencja wydaje się całkowicie zrozumiała. To, co przyjemne, naturalnie odbieramy jako pożądane, natomiast to, co bolesne lub obciążające, próbujemy ograniczać. Z perspektywy psychologicznej nie jest to niczym zaskakującym: zarówno podejścia ewolucyjne, jak i teorie uczenia się pokazują, że człowiek jest skłonny zbliżać się do tego, co korzystne, oraz oddalać od tego, co zagrażające lub nieprzyjemne.

Trudność pojawia się jednak wtedy, gdy tę samą logikę zaczynamy stosować nie tylko do realnych zagrożeń zewnętrznych, lecz także do własnych przeżyć wewnętrznych. Lęk, złość, smutek, napięcie czy wstyd mogą zostać potraktowane przez umysł jak coś, przed czym trzeba się bronić. W konsekwencji człowiek zaczyna nie tyle przeżywać emocje, ile przede wszystkim próbować je kontrolować, tłumić albo eliminować. Właśnie ten proces bywa w podejściu ACT określany mianem unikania doświadczeń. Krótki film „Headstuck! What is Experiential Avoidance?” przedstawia ten mechanizm jako rodzaj utknięcia: im silniej próbujemy uciec od trudnych stanów wewnętrznych, tym bardziej zaczynają one organizować nasze zachowanie.

Na pierwszy rzut oka takie strategie wydają się rozsądne. Jeśli coś boli, chcemy, żeby przestało. Jeśli coś budzi lęk, chcemy odzyskać poczucie bezpieczeństwa. Jeśli pojawia się napięcie, chcemy poczuć ulgę. Problem polega na tym, że w odniesieniu do życia wewnętrznego kontrola nie zawsze działa tak, jak podpowiada intuicja. Próby usunięcia myśli i emocji nierzadko prowadzą do paradoksalnego efektu: zamiast osłabnąć, stają się one bardziej obecne. W praktyce człowiek zaczyna coraz więcej energii poświęcać nie na życie, lecz na zarządzanie własnym dyskomfortem.

Duże znaczenie ma tu także język. Emocje nie są przez nas jedynie odczuwane — są również nazywane, komentowane i oceniane. Mówimy do siebie: „to jest nie do zniesienia”, „nie dam rady”, „muszę się tego pozbyć”, „nie powinienem tak reagować”. Tego rodzaju komunikaty nie są obojętne. Wpływają na sposób, w jaki odnosimy się do własnych przeżyć. Trudna emocja przestaje być wówczas chwilowym stanem psychicznym, a zaczyna być odbierana jako zagrożenie. Im bardziej człowiek traktuje własne doświadczenie wewnętrzne jak coś niebezpiecznego, tym większe prawdopodobieństwo, że uruchomi kolejne strategie walki i unikania.

W codziennym życiu unikanie doświadczeń może przyjmować bardzo różne formy. Czasem jest to uporczywe rozpraszanie się, czasem nadmierne zajmowanie się pracą, czasem kompulsywne korzystanie z telefonu, sięganie po jedzenie, używki albo wycofywanie się z relacji i sytuacji, które mogłyby wywołać trudne emocje. W krótkiej perspektywie takie działania rzeczywiście przynoszą ulgę. I właśnie dlatego tak łatwo się utrwalają. Jeśli po uniknięciu sytuacji społecznej lęk na chwilę spadnie, umysł otrzymuje prosty komunikat: „to zadziałało, warto zrobić tak ponownie”. W języku teorii uczenia się byłoby to klasycznym przykładem wzmacniania zachowania przez redukcję dyskomfortu.

Kłopot polega na tym, że ulga krótkoterminowa może mieć wysoką cenę długoterminową. Człowiek nie uczy się wówczas, że trudną emocję da się pomieścić, wytrzymać ani tego, że nie musi ona automatycznie prowadzić do katastrofy. Zamiast tego utrwala się przekonanie, że bez unikania nie można poradzić sobie z napięciem, smutkiem czy lękiem. Z czasem coraz więcej decyzji jest podporządkowanych nie temu, co ważne i wartościowe, ale temu, czego za wszelką cenę nie chcemy poczuć. Właśnie dlatego w ACT mówi się, że problemem nie jest sam ból psychiczny, lecz często walka z bólem, która dodatkowo usztywnia funkcjonowanie i ogranicza możliwość pełnego życia.

Podejście ACT proponuje w tym miejscu istotną zmianę perspektywy. Nie chodzi w nim o bierne pogodzenie się z losem. Celem nie jest również rezygnacja z troski o dobrostan psychiczny. Chodzi raczej o rozwijanie elastyczności psychologicznej — zdolności do pozostawania w kontakcie z własnym doświadczeniem, nawet jeśli jest ono trudne, oraz do podejmowania działań zgodnych z wartościami. W tym ujęciu emocje są traktowane jako doświadczenia, a nie jako polecenia. Myśli są rozumiane jako zdarzenia psychiczne, a nie zawsze jako fakty, którym trzeba się podporządkować.

Ta zmiana ma duże znaczenie praktyczne. Pytanie przestaje brzmieć: „jak sprawić, żeby nic trudnego nie czuć?”, a zaczyna brzmieć: „jak chcę żyć, nawet gdy trudne emocje są obecne?”. To subtelna, ale fundamentalna różnica. Nie mamy pełnej kontroli nad tym, czy pojawi się lęk lub smutek i jakie myśli uruchomi nasz umysł. Możemy jednak stopniowo uczyć się innej odpowiedzi: mniej opartej na automatycznej walce, a bardziej na uważności, akceptacji i działaniu zgodnym z tym, co dla nas istotne.

W tym sensie celem pracy terapeutycznej nie musi być całkowite usunięcie cierpienia. Taki cel bywa zresztą nierealistyczny, ponieważ trudne emocje są częścią ludzkiego życia. Bardziej pomocne może być dążenie do tego, aby cierpienie nie przejmowało pełnej kontroli nad kierunkiem życia. Psychoterapia nie może sprawić, że człowiek nigdy więcej nie poczuje lęku, smutku czy wstydu. Może jednak pomóc odzyskać sprawczość, poszerzyć repertuar reakcji i przestać organizować życie wyłącznie wokół unikania bólu. To właśnie w tym znaczeniu rezygnacja z walki bywa nie oznaką słabości, lecz początkiem większej wewnętrznej swobody.

 

 

 

 

Autorka: dr Monika Kozłowska – psycholożka, psychoterapeutka

 

 

 

 

Źródła: 

Harris, R. (2024). Pułapka szczęścia: Przestań walczyć, zacznij żyć. Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne.

Harris, R. (2024). Zrozumieć ACT: Terapia akceptacji i zaangażowania w praktyce. Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne.

Headstuck! What is Experiential Avoidance?
The Struggle Switch – By Dr. Russ Harris
Artykuły Emocje Osobowość Psychoterapia Relacje • • • By Katarzyna Puczyńska- Kryk 0 Comments

Jak pierwsze więzi kształtują nasze życie? – Teoria relacji z obiektem

Teoria relacji z obiektem to jedna z najważniejszych teorii psychologicznych, która pomaga zrozumieć, w jaki sposób wczesne doświadczenia z opiekunami wpływają na nasze emocje, relacje i poczucie własnej wartości. Choć nazwa może brzmieć skomplikowanie, jej główna idea jest prosta:

Sposób, w jaki byliśmy traktowani w dzieciństwie, ma ogromny wpływ na to, jak funkcjonujemy jako dorośli.

Read more

Artykuły Emocje Osobowość Relacje związki • • • By Katarzyna Puczyńska- Kryk 0 Comments

Style przywiązania – jak relacje z dzieciństwa wpływają na nasze związki?

Sposób, w jaki tworzymy bliskie relacje jako dorośli, jest głęboko zakorzeniony w naszych pierwszych doświadczeniach z opiekunami.

Teoria przywiązania tłumaczy, dlaczego jedni z nas czują się bezpiecznie w bliskich związkach, a inni — mimo pragnienia bliskości — wciąż się od niej oddalają.

Read more

Artykuły Psychoterapia Zdrowie psychiczne • • • • • By Katarzyna Puczyńska- Kryk 0 Comments

Czyje nosimy oblicza i dlaczego warto spróbować je rozmontować – krótko o podejściu ISTDP

Tekst: Weronika Morawiec¹

Rozmówczynie: Elżbieta Brodowska, Renata Komorowska-Pietrzykowska

Wielokrotnie podczas zjazdów w trakcie szkolenia Core Training² ISTDP przypominały mi się słowa Audrey Lorde z wystąpienia na konferencji „Druga płeć” w 1979 roku:

„Albowiem nie zdemontujesz domu Pana przy użyciu jego własnych narzędzi. Można za ich pomocą odnieść tymczasowe zwycięstwo w jego własnej grze, nigdy jednak nie umożliwią nam one dokonania autentycznej zmiany – co polecam szczególnej rozwadze tych kobiet, które wciąż uważają dom Pana za swoje jedyne źródło wsparcia. Toteż chciałabym, abyśmy wszystkie tutaj zgromadzone zajrzały głęboko w siebie, tam gdzie znajduje się nasza wewnętrzna wiedza, i zetknęły się oko w oko (…) Spójrzmy, czyje noszą oblicza.”³

Read more

Artykuły Psychoterapia Relacje związki • • • • • • By Katarzyna Puczyńska- Kryk 0 Comments

Koterapia w terapii par – czym jest i dlaczego tak pracujemy.

W naszym Ośrodku praca z parami najczęściej prowadzona jest w koterapii.

Co to oznacza?

Jakie są korzyści dla pacjentów z takiej formy psychoterapii?

Dlaczego wspieramy i promujemy prowadzenia terapii partnerskiej w koterapii?

Read more

Artykuły Relacje • • • • • • • By Katarzyna Puczyńska- Kryk 0 Comments

Dlaczego warto się przytulać?

Przytulanie jest jednym z najprostszych gestów bliskości. Nie wymaga długich wyjaśnień, specjalnych umiejętności ani wielu słów. A jednak potrafi przekazać bardzo dużo: obecność, życzliwość, wsparcie, troskę i ulgę. Nic dziwnego, że psychologia interesuje się tym, co dzieje się z człowiekiem, gdy doświadcza bezpiecznego, ciepłego kontaktu z drugą osobą.

Read more

Artykuły Uzależnienia Zdrowie • • • • • By Katarzyna Puczyńska- Kryk 0 Comments

Język pomagania osobom z problemem uzależnienia i ich bliskim

Myśląc o psychoterapii – w kontekście ostatnich zmian i burzliwych dyskusji w Sejmie oraz mediach społecznościowych różnych towarzystw zajmujących się zdrowiem psychicznym – bardzo często odnoszę wrażenie, że umyka nam istota: czyli człowiek, do którego kierowane są oddziaływania psychoterapeutyczne i/lub psychologiczne. Skupiamy się na omówieniu warunków, prawa, diagnoz zbyt ogólnych, by móc się z nimi identyfikować. Szukamy uniwersalnych prawd, takich które łatwo podać i łatwo ocenić – co mija się z założeniem nauk (psychologii, psychiatrii, neurologii, socjologii), które uznane są za fundamentalne dla pracy w obszarze pomagania. Zapraszam zatem do krótkiej refleksji o jednym z podstawowych i najważniejszym narzędzi, jakie zawsze sortujemy w gabinecie terapeutycznym: o języku, jakim mówimy. Parafrazując językoznawcę Piotra Bąka możemy uznać, że język jest nie tylko składnikiem kultury terapii, ale zarazem najlepszym odbiciem tej kultury (czyli podejścia i osoby terapeuty).

Jak dziś definiuje się uzależnienie?

Zgodnie z klasyfikacją ICD-11 uzależnienie to zaburzenie, w którym osoba traci kontrolę nad używaniem substancji lub wykonywaniem określonego zachowania. Pojawia się silne pragnienie sięgania po substancję lub powtarzania danej czynności. Trudno jest ograniczyć częstotliwość lub ilość używania. Zachowanie to jest kontynuowane mimo szkód zdrowotnych, psychicznych lub społecznych. Uzależnienie wpływa na relacje, pracę i codzienne funkcjonowanie. Mechanizm jest podobny – dana substancja lub czynność zaczyna regulować emocje i redukować napięcie. Z czasem staje się głównym sposobem radzenia sobie z trudnościami. Problem może rozwijać się stopniowo i długo pozostawać niezauważony. Uzależnienia mogą dotyczyć alkoholu, nikotyny, narkotyków oraz leków, zwłaszcza uspokajających i przeciwbólowych. Nie możemy też zapomnieć o coraz częściej występujących uzależnieniach behawioralnych, takich jak hazard czy granie w gry. Skala zjawiska jest duża; najlepiej obrazuje to używanie legalnie usankcjonowanej w większości świata substancji – alkoholu. Wg World Health Organization ponad 3 miliony osób rocznie na świecie umiera z powodu nadużywania alkoholu i substancji psychoaktywnych. W Polsce setki tysięcy osób spełniają kryteria uzależnienia od alkoholu, a kilka milionów pije w sposób ryzykowny lub szkodliwy.

Jak zmienia się język opisujący obszar uzależnień?

Jeszcze kilkadziesiąt lat temu osoby uzależnione były często postrzegane przez pryzmat lęku i stereotypu. Używano określeń takich jak „alkoholik” czy „narkoman”. Język ten bywał oceniający i moralizujący. W latach 80. i 90. silny był także strach związany z HIV i AIDS, na który chorowały także osoby uzależnione, co dodatkowo nasilało stygmatyzację. Osoby chore bywały traktowane jako zagrożenie lub jako osoby „słabe”, o niedobrym charakterze. Taki sposób mówienia utrwalał wstyd i izolację, a także utrudniał osobom cierpiącym i ich rodzinom sięgnięcie po profesjonalną pomoc. Publikacja „Słownik Uzależnień” autorstwa dr Michała Bujalskiego i dr hab. Justyny Klingemann proponuje bardziej precyzyjny i niestygmatyzujący język. Powstała na podstawie rozmów z ekspertami oraz osobami w trakcie leczenia. Autorzy wskazują, jakie określenia warto stosować, a jakich unikać. Zamiast „nadużywania alkoholu” rekomendują mówić o „szkodliwym używaniu alkoholu”. Zamiast „alkoholizmu” – o „uzależnieniu od alkoholu” (odnosi się to wszystkich grup substancji psychoaktywnych). W odniesieniu do rodzin proponują określenia takie jak „bliscy osób z uzależnieniem” zamiast etykiet typu „współuzależnienie” czy „DDA”. Zmiana języka ma realne znaczenie. Słowa mogą wzmacniać poczucie winy albo pomagać w budowaniu godności i sprawczości. Ujednolicony, neutralny język ułatwia komunikację między specjalistami. Daje też osobom szukającym pomocy sygnał, że są traktowane z szacunkiem. To ważny krok w kierunku zmniejszania stygmatyzacji. Publikacja jest przejrzysta – a co ważniejsze – dostępna za darmo na stronie Krajowego Centrum Przeciwdziałania Uzależnieniom.

Dlaczego to ważne?

W swojej praktyce widzę, że coraz więcej osób szuka dziś rzetelnych informacji i bezpiecznego wsparcia. Rośnie świadomość, że uzależnienie ma złożone podłoże: biologiczne, psychologiczne i społeczne. Badania pokazują, że wpływ mają tu m.in. doświadczenia z dzieciństwa, przewlekły stres i sytuacja życiowa. Uzależnienie nie jest więc wyłącznie kwestią silnej woli. Jest złożonym zaburzeniem, które można i warto leczyć, a jeszcze bardziej – można mu zapobiegać. Nie tylko przez nakładanie obostrzeń, ale także propagowanie zdrowych rozwiązań (w obrębie systemu prawnego, edukacyjnego, rodzinnego i językowego właśnie). Psychoterapia była i powinna pozostać dziedziną opartą na relacji, szacunku i aktualnej wiedzy naukowej. Oznacza to gotowość do zmiany podejść, gdy pojawiają się nowe badania i rekomendacje. Oznacza też uważność na język, którym opisujemy doświadczenie drugiego człowieka. Celem terapii jest wszak przede wszystkim stworzenie przestrzeni do nawiązania relacji, która będzie oddziaływać korygująco i prozdrowotnie, przestrzeni, która zaprasza do równego traktowania siebie i innych.    

 

Autorka: Weronika Morawiec       Źródła: – Słownik Uzależnień, M. Bujalski, J. Klingemann, wyd. Ministerstwo Zdrowia, NPZ, KBPN dostęp: https://kcpu.gov.pl/badanie/jezyk-pomocy-w-uzaleznieniach-slownik- terminologiczny-akronim-just-2021/#tresc – Uzależnienia behawioralne, I. Grzegorzewska, L. Cierpiałkowska, PWN „A scoping review of social determinants of health's impact on substance use disorders over the life course”, Lin C., Cousins S.J. i in., w Journal of Substance Use and Addiction Treatment 166/2024 – Uzależnienie jako próba radzenia sobie z traumą, A. Chyłek w: Terapia Osób z Uzależnieniem i ich bliskich, 4/2025

Popołudniowa grupa psychoterapeutyczna

Grupa psychoterapeutyczna dla osób od 25. roku życia – PRZESTRZEŃ DLA CIEBIE Czy zdarza Ci się czuć, że trudno Ci …

Mindfulness jako praktyka uważności

W jaki sposób praktyka mindfulness może wspierać samopoczucie psychiczne?

Mindfulness, po polsku najczęściej nazywane uważnością, to świadome kierowanie uwagi na to, co dzieje się w tej chwili …

Dlaczego walka z emocjami nie pomaga? O cierpieniu psychicznym w ujęciu terapii akceptacji i zaangażowania (ACT)

     Większość osób chciałaby doświadczać więcej spokoju, radości i satysfakcji, a mniej lęku, napięcia, …