Jak pomóc dziecku radzić sobie z emocjami?

Radość, złość, smutek, rozczarowanie – nie ważne czy są to emocje pozytywne czy negatywne, wszystkie są istotne w naszym życiu. Wszystkie mają też wpływ na nasze zachowanie.

Szczególnie silnie uwidaczniają się emocje negatywne, przysparzając wielu obaw rodzicom dzieci, które mogą je intensywnie wyrażać. Oczywiście podział na emocje negatywne i pozytywne jest dużym uproszczeniem.

Za każdą emocją stoją funkcje i istotne informacje jakie za sobą niesie. Emocje są też istotne dla budowania relacji międzyludzkich. Informują o naszych potrzebach i pomagają przewidzieć zachowania innych ludzi.

Korzyści płynące ze złości

Złość jest emocją, która budzi wśród rodziców największe zaniepokojenie. Agresywne zachowania dzieci są uznawane za najbardziej problematyczne. Kwestia zrozumienia, że złość pełni w naszym życiu istotne funkcje jest pierwszorzędna. Jest sposobem na uzyskanie niezależności, autonomii, ustanowienia granic, wyrażenia frustracji i ochronę siebie. Sygnały o nadchodzącym wybuchu złości daje nam nasze ciało, jest to również widoczne dla postronnego obserwatora. Możemy się czerwienić,
zmienia się wyraz naszej twarzy. Dzięki mimice i reakcjach ciała możemy odczytać emocje naszego dziecka, warto wtedy zwrócić mu uwagę na to co czuje np.”Odnoszę wrażenie, że jesteś zły bo zaciskasz pięści”. W ten sposób uczymy też dzieci uważności na swój organizm i uczucia. Może to być początek dla rozmowy o sytuacji, która wzbudziła złość, co pomoże zarówno dziecku jak i rodzicowi w zrozumieniu potrzeb.

Dla ułatwienia dzieciom wyrażania złości możemy wspólnie stworzyć kącik, w którym będą mogły dawać upust swojej frustracji. Mogą być w nim kartki, kredki, poduszki i popularne piłeczki do ściskania. Kartki dziecko w przypływie złości może drzeć na kawałki lub zamalować wybranymi kolorami. Po ustaniu złości porozmawiajmy z dzieckiem o tym, który ze sposobów mu pomaga i dlaczego.

Emocje dzieci, emocje rodziców

Ssanie kciuka, gryzienie rogu kocyka, kołysanie się… większość osób uznaje te zachowania za złe nawyki, kiedy spojrzymy na nie jak na sposoby rozładowywania napięć emocjonalnych wydadzą się nam bardziej zrozumiałe. Dorośli przeżywając stresujący czas w życiu posiadają wiele sposobów na rozładowywanie emocji, jedne z nich są bardziej przystosowawcze, inne mniej. To samo dotyczy dzieci i młodzieży. Osobie dorosłej łatwiej zrozumieć odczuwane emocje, ich podłoże, mamy też więcej narzędzi ich wyrażania i kontrolowania, niż dzieci. Mimo tego niejednokrotnie tracimy nad sobą panowanie.

Nie od dziś wiadomo, że uczymy się przez naśladowanie. Jeśli sami mamy trudności z radzeniem sobie z emocjami, warto przyjrzeć się własnym zachowaniom. Trudno o uspokojenie dziecka, kiedy sami jesteśmy zdenerwowani i podnosimy ton głosu. Nauka własnych emocji i mechanizmów działania zmienia perspektywę i uczy zrozumienia dla siebie i innych. Jedną najważniejszych rzeczy jakie my dorośli, możemy zrobić by pomóc naszym podopiecznym jest zidentyfikowanie, co jest powodem wybranego zachowania dziecka. Do tego celu pomocne może być prowadzenie dziennika, w którym notujemy sytuację, która poprzedziła trudne zachowanie.

Pomocne bajki terapeutyczne

Pomoc dziecku w radzeniu sobie z emocjami to przede wszystkim bycie przy nim, uważne słuchanie i bezwarunkowa akceptacja, która buduje poczucie bezpieczeństwa. Używając zwrotów “przestań płakać”, “uspokój się” z większym prawdopodobieństwem uzyskamy reakcję odwrotną. Nie będzie to też sygnał dla dziecka, że może liczyć na nasze wsparcie. W poznaniu emocji dziecka pomocne są również książeczki np.”Wielka księga uczuć”, “Kocha, lubi, szanuje, czyli jeszcze o uczuciach”, “Gucio się złości” lub poradniki dla dzieci i młodzieży jak książka pt.”Co robić gdy się złościsz”. Bajki terapeutyczne wspomogą rozwój emocjonalny dzieci, wspólne ich czytanie będzie też pomocne w budowaniu więzi z dzieckiem i zaufania. Bohaterowie bajek mogą dać przykład jak zachować się w określonych sytuacjach, pokażą sposoby radzenia sobie z emocjami. Pamiętajmy, aby po przeczytaniu bajki terapeutycznej porozmawiać z dzieckiem o niej, dać przestrzeń na zadanie pytań.

Jak pomóc dzieciom radzić sobie z emocjami?

● Słuchaj uważnie, kiedy dziecko mówi do Ciebie. Pozwól mu skończyć bez
przerywania.
● Zadbaj o spokojną atmosferę w domu i w miarę możliwości stabilny rytm dnia.
● Mów do dziecka spokojnie, nasz spokój ma dużą szansę udzielić się dziecku.
● Sprawdź czy dziecko nie jest po prostu zmęczone lub głodne. Nie spełnienie podstawowych potrzeb rodzi w nas frustrację i utrudnia samokontrolę.
● Wymagania stawiane dziecku muszą być dostosowane do jego wieku i możliwości.

Katarzyna Kiedrzyńska – psycholożka, psychoterapeutka, w Ośrodku Psychoterapii Przystań prowadzi psychoterapię dzieci i młodzieży oraz konsultacje dla rodziców.

Dowiedz się więcej:



Comments for this post are closed.

Psychoterapia grupowa dla osób dorosłych

Doświadczenie przynależności do grup społecznych jest kluczowym elementem kształtowania się osobowości, a ludzie, …

WARSZTAT Równowaga wewnętrzna w nierównym świecie

Przewlekły stres, ciągłe napięcie, bez dbania o swoje potrzeby prowadzą do wyczerpania Twoich zasobów, niszczą Ciebie …

WARSZTAT Zbuduj swoją odporność psychiczną

Odporność psychiczna to umiejętność pokonywania wyzwań, wykorzystania możliwości jakie oferuje nam dana sytuacja …